از اوکراین تا آلمان و سپس هلند؛ مسیر حرفه‌ای آرتِم استپانوف ۱۹ ساله پر از فراز و نشیب بوده، اما او حالا در اوترخت به اوج آمادگی رسیده است.
دوران حرفه‌ای آرتِم استپانوف هنوز در ابتدای مسیر قرار دارد، اما همین مدت کوتاه نیز با اتفاقات بزرگی همراه بوده است. این مهاجم در حالی که تنها ۱۵ سال داشت و در آکادمی شاختار دونتسک رشد می‌کرد، با آغاز حمله تمام‌عیار روسیه به اوکراین، مجبور شد به همراه خانواده‌اش کشورش را ترک کند.
در چهار سال گذشته نیز ثبات چندانی در زندگی او وجود نداشته است. پس از منتفی شدن انتقالش به بایرن مونیخ، استپانوف در بایر لورکوزن به موفقیت رسید و حتی در دیداری از لیگ قهرمانان اروپا نخستین بازی حرفه‌ای خود را انجام داد. با این حال، این مهاجم در هلند بود که بیش از هر زمان دیگری استعدادش را به نمایش گذاشت و برای اوترخت، که فصل دشواری را سپری می‌کرد، در پنج مسابقه متوالی گلزنی کرد.
قد بلند، موهای بلند و گلزنی‌های پیاپی باعث شد مقایسه استپانوف با ارلینگ هالند اجتناب‌ناپذیر باشد، اما این مهاجم جوان مسیر خودش را دنبال می‌کند.
آغاز مسیر فوتبال
استپانوف در شهر لوتسک در شمال غرب اوکراین متولد شد و از همان سالهای ابتدایی زندگی در سال ۲۰۰۷ با فوتبال آشنا شد. پدرش، رومان، مربی فوتبال بود و سابقه بازی به‌عنوان مهاجم در چند باشگاه اوکراینی را داشت و بخش زیادی از دانش و تجربه‌اش را در اختیار پسرش قرار داد.
آرتِم خیلی زود به آکادمی وولین لوتسک پیوست؛ باشگاهی که پدرش نیز دوران حرفه‌ای خود را در آن آغاز و به پایان رسانده بود. او در ۱۳ سالگی راهی آکادمی شاختار دونتسک شد.
اما دو سال بعد و همزمان با آغاز حمله روسیه، پدرش تصمیم گرفت خانواده را به آلمان منتقل کند. استپانوف پس از یک دوره یک‌ماهه آزمایشی، در آستانه عقد قرارداد با بایرن مونیخ قرار گرفت، اما این انتقال به دلایلی که گفته شد «غیرورزشی» بوده، نهایی نشد.
پس از آن، یکی از دوستان خانوادگی، خانواده استپانوف را با بایر لورکوزن مرتبط کرد و این باشگاه در تابستان ۲۰۲۲ آرتِم را به خدمت گرفت.
او خیلی زود به یکی از ستاره‌های تیم تبدیل شد. استپانوف با به ثمر رساندن ۱۸ گل در ۲۳ بازی، نقش مهمی در قهرمانی تیم زیر ۱۷ سال لورکوزن در لیگ داشت و پس از آن به تیم زیر ۱۹ سال باشگاه منتقل شد و روند درخشان خود را ادامه داد.
نقطه عطف بزرگ
استپانوف در تقریباً تمام مسابقات لیگ گل می‌زد و در لیگ جوانان یوفا نیز عملکرد چشمگیری داشت. همین موضوع باعث شد ژابی آلونسو، سرمربی وقت لورکوزن، او را به تمرینات تیم اصلی دعوت کند.
او در بوندس‌لیگا فرصت بازی پیدا نکرد، اما در نوامبر ۲۰۲۴ و در جریان پیروزی ۵ بر صفر مقابل سالزبورگ در لیگ قهرمانان اروپا، به‌عنوان بازیکن تعویضی نخستین بازی خود را برای تیم بزرگسالان انجام داد.
او پس از پایان مسابقه گفت:
«در حال حاضر احساس می‌کنم در خواب هستم. همیشه می‌خواستم در لیگ قهرمانان بازی کنم. واقعاً خیلی خوشحالم.»
استپانوف با وجود استرس اولیه، رفته‌رفته اعتمادبه‌نفس بیشتری پیدا کرد و حتی خیلی زود به گرانیت ژاکا، هافبک باتجربه و کاپیتان تیم، در زمین دستور می‌داد.
او درباره یکی از این صحنه‌ها گفت:
«به او گفتم برای کرنر کجا بایستد. بعد به او گفتم که جایگیری‌اش خوب است. به او کمک کردم.»
ژاکا نیز پیش از آن تحت تأثیر این مهاجم جوان قرار گرفته بود و درباره او گفت:
«می‌توانید آمار او در تیم زیر ۱۹ سال را ببینید. مدت زیادی نیست که در آلمان حضور دارد، اما خیلی خوب با شرایط کنار آمده و آلمانی را هم خوب صحبت می‌کند. این موضوع برای او بسیار مهم است، چون باید بتواند مسائل را درک کند. او فوق‌العاده متواضع است و به‌خوبی گوش می‌دهد.»
«برای سنش، جثه بسیار بزرگی دارد و می‌داند چگونه از آن استفاده کند. همچنین دقیقاً می‌داند دروازه کجاست و این موضوع برای یک مهاجم بسیار مهم است.»
شروع کار امیدوارکننده بود، اما پس از آن تنها یک حضور کوتاه دیگر مقابل اسپارتا پراگ نصیب استپانوف شد. لورکوزن در تابستان ۲۰۲۵ او را به‌صورت قرضی راهی نورنبرگ در دسته دوم آلمان کرد.
با این حال، او زیر نظر میروسلاو کلوزه نتوانست شرایط مطلوبی پیدا کند و این قرارداد در میانه فصل فسخ شد. در ادامه، انتقال او به اوترخت در پنجره نقل‌وانتقالات زمستانی نهایی شد.
استپانوف تقریباً بلافاصله در ترکیب اصلی اوترخت قرار گرفت، اما چند هفته طول کشید تا نخستین گل خود را به ثمر برساند. اولین گل او که از روی نقطه پنالتی مقابل آلکمار به ثمر رسید، علاوه بر کسب عنوان بهترین بازیکن زمین، آغازگر روندی بود که در آن او طی پنج مسابقه چهار گل به ثمر رساند.
اوترخت در پلی‌آف لیگ هلند تا آستانه صعود به لیگ کنفرانس اروپا پیش رفت. استپانوف در دیدار نیمه‌نهایی گلزنی کرد، اما اوترخت در فینال پس از تساوی، در ضربات پنالتی مغلوب آژاکس شد.
استپانوف در اوترخت چگونه پیش می‌رود؟
در ماه آوریل، اوترخت و لورکوزن برای تمدید قرارداد قرضی استپانوف تا پایان فصل ۲۷-۲۰۲۶ به توافق رسیدند. این قرارداد شامل بندی برای خرید دائمی مهاجم اوکراینی با مبلغ ۲ میلیون یورو نیز می‌شود.
استپانوف درباره حضورش در اوترخت گفت:
«اینجا را واقعاً دوست دارم. خوشحالم که در بازی‌های اخیر گل‌های بیشتری به ثمر رسانده‌ام، هرچند باید بگویم بخش زیادی از این گل‌ها حاصل تلاش تیم بوده است.»
آنتونی کوریا، سرمربی جدید اوترخت، نیز از عملکرد مهاجم جوانش تمجید کرد و به VoetbalPrimeur گفت:
«مگر اینکه فوق‌العاده باشد؟ او بازیکن بزرگی است و شخصیت خوبی هم دارد. فکر می‌کنم اگر اینجا بماند، گل‌های زیادی برای ما خواهد زد.»
استپانوف پس از بازگشت از تعطیلات تابستانی، عملکردی فوق‌العاده داشته است؛ این در حالی است که اوترخت در هفت بازی ابتدایی خود در لیگ اردیویسه تنها یک پیروزی کسب کرده است.
او فصل را با یک ضربه سر زیبا مقابل آلکمار آغاز کرد و هفته بعد در تساوی هیجان‌انگیز ۳-۳ برابر اسپارتا، با حضور به‌موقع در تیر دوم، گلزنی کرد.
استپانوف سپس مقابل قهرمان فصل، آیندهوون، نیز درخشید و با ورود سریع به محوطه جریمه، گل زودهنگام اوترخت را به ثمر رساند؛ هرچند تیمش در ادامه با نتیجه سنگین ۶ بر یک شکست خورد.
او مقابل گو اهد ایگلز نیز عملکرد امیدوارکننده‌ای داشت، در حالی که اوترخت با نتیجه ۳ بر یک عقب بود. با این حال، پرتاب اشیا از روی سکوها باعث توقف مسابقه شد. چند روز بعد، این دیدار پشت درهای بسته از سر گرفته شد و استپانوف در دقیقه ۹۰ از روی نقطه پنالتی گل تساوی اوترخت را به ثمر رساند.
مهاجم ۱۹ ساله در دیدار برابر اکسلسیور نیز پنجمین گل خود در پنجمین بازی متوالی را به ثمر رساند. او با استفاده از قدرت بدنی خود مدافع مستقیمش را کنار زد و روی ارسال زمینی هم‌تیمی‌اش دروازه را باز کرد تا اوترخت نخستین پیروزی فصل خود را به دست آورد.
استپانوف درباره شروع درخشانش به VoetbalPrimeur گفت:
«واقعاً از این اتفاق متعجب نشدم. می‌دانم چه توانایی‌هایی دارم.»
پس از این عملکرد، دعوت شدن استپانوف به تیم ملی اوکراین برای نخستین بار اتفاقی غافلگیرکننده نبود. با این حال، او پس از آسیب‌دیدگی مچ پا در نیمه اول شکست هفته گذشته مقابل فاینورد، مجبور شد از اردوی تیم ملی کناره‌گیری کند.
مهم‌ترین نقاط قوت استپانوف
استپانوف با قد ۱۹۰ سانتی‌متر، مهاجمی بلندقد است که به‌طور طبیعی در نبردهای هوایی و فیزیکی برتری دارد. با این حال، او صرفاً یک مهاجم هدف سنتی یا تمام‌کننده داخل محوطه جریمه نیست.
زمانی که اوترخت برای خارج کردن توپ از نیمه خود تحت فشار قرار می‌گیرد، استپانوف عقب می‌آید یا به کناره‌ها متمایل می‌شود تا فشار روی تیم را کاهش دهد. او با استفاده از قدرت بدنی خود توپ را حفظ می‌کند و سپس آن را در اختیار هم‌تیمی‌اش قرار می‌دهد.
ترکیب این ویژگی با توانایی‌های قابل توجه او در دریبل و سرعت، به استپانوف اجازه می‌دهد مدافعان را پشت سر بگذارد و تیمش را به سمت جلو حرکت دهد.
بخش قابل توجهی از گل‌های استپانوف نیز حاصل درک بالای او از جریان بازی است. آگاهی فضایی مناسب و پیش‌بینی محل فرود توپ به او اجازه می‌دهد در موقعیت مناسب قرار بگیرد و با یک ضربه ساده دروازه را باز کند؛ موضوعی که می‌تواند مدافعان حریف را به دردسر بیندازد.
کوریا درباره مهاجم جوانش گفت:
«او مقابل دروازه باهوش است، خطرناک است و از بدنش به‌خوبی استفاده می‌کند. هنوز می‌تواند در این زمینه پیشرفت زیادی داشته باشد و به همین دلیل، واقعاً در مسیر تبدیل شدن به یک مهاجم سطح بالا قرار دارد.»
زمینه‌های پیشرفت
عملکرد او در اردیویسه تأیید کرده که استپانوف از همان دوران حضورش در تیم‌های پایه لورکوزن، استعداد فوق‌العاده‌ای داشته است. با این حال، برای این مهاجم جوان هنوز خیلی زود است که بتوان درباره آینده او با قطعیت صحبت کرد.
استپانوف تاکنون در ۲۱ بازی برای اوترخت ۱۰ گل زده، اما همچنان باید توانایی‌هایش را در سطح بالاتری اثبات کند.
دوران حضور قرضی او در نورنبرگ، جایی که در ۱۳ بازی موفق به گلزنی نشد، تجربه دشواری بود و نشان داد که برتری فیزیکی به‌تنهایی برای موفقیت در هر شرایطی کافی نیست.
او در لیگ‌های قدرتمندتر باید در کارهای بدون توپ تلاش بیشتری داشته باشد و از نظر فنی نیز پیشرفت کند. دنی دِ ویت، هم‌تیمی او، در این باره گفته است:
«او با اعتمادبه‌نفس توپ را حفظ می‌کند، هرچند گاهی توپ زیاد از پایش فاصله می‌گیرد.»
ماتیس دیدن، مدافع اوترخت، نیز در ماه مارس درباره این مهاجم گفت:
«او هنوز گاهی شبیه یک الماس تراش‌نخورده است، اما قطعاً یک الماس است… او واقعاً در حال شکوفا شدن است.»
مقایسه با ارلینگ هالند
اگرچه پس از کوتاه کردن موهای هالند، دیگر شباهت مدل موهای این دو بازیکن کمتر شده، اما این موضوع مانع مقایسه استپانوف با ستاره منچسترسیتی نمی‌شود.
استپانوف تنها کمی از مهاجم نروژی کوتاه‌تر است، اما از نظر قدرت بدنی و توان فیزیکی هنوز فاصله قابل توجهی با هالند دارد. ضمن اینکه این مهاجم اوکراینی هفت سال جوان‌تر است و انتظار اینکه به مهاجمی با همان سطح از اعتبار و بهره‌وری هالند تبدیل شود، واقع‌بینانه نیست.
با این حال، شم گلزنی و جایگیری هوشمندانه استپانوف باعث شده این مقایسه‌ها بی‌دلیل نباشد. دیمیترو میخایلیانکو، سرمربی تیم زیر ۲۱ سال اوکراین، دو سال قبل درباره او گفته بود:
«فکر می‌کنم آرتِم از سبک بازی هالند الگوبرداری می‌کند و این مهاجم نروژی الگوی اوست. استپانوف از نظر جثه، هماهنگی حرکتی و سرعت بسیار شبیه ارلینگ است و حتی مدل موهایش نیز شبیه او بود. آرتِم بسیار بااستعداد و از نظر فیزیکی توانمند است، تکنیک خوبی دارد و بازی هجومی را به‌خوبی درک می‌کند.»
استپانوف مانند هالند، در میان هم‌تیمی‌هایش نیز بازیکنی محبوب محسوب می‌شود و به گفته ماتیس دیدن در گفت‌وگو با De Telegraaf، به‌عنوان «دلقک گروه» شناخته می‌شود.
دیدن درباره او گفت:
«ظاهرش هم کاملاً شبیه یک مهاجم است. من حتی شماره آرایشگرش را هم لازم ندارم! او واقعاً پسر خوبی است و حس شوخ‌طبعی فوق‌العاده‌ای دارد. شوخی‌های او اوکراینی است. کمی هم بددهن است و همراه با آنخل آلارکون، وینگر اسپانیایی، با همان انگلیسی محدودی که بلد هستند، سر و صدا راه می‌اندازند. همین موضوع به‌تنهایی خنده‌دار است.»
آینده استپانوف چه خواهد بود؟
استپانوف پس از مصدومیت مقابل فاینورد، در زمین مسابقه اشک ریخت؛ شاید چون از همان لحظه می‌دانست که نخستین بازی‌اش برای تیم ملی اوکراین به تعویق خواهد افتاد.
این مصدومیت ضربه تلخی برای مهاجمی بود که در حال تبدیل شدن به یکی از استعدادهای آینده‌دار فوتبال اوکراین است و پیش از این گفته بود مشتاق است به کشورش بازگردد و «توانایی‌هایش را به آنها نشان دهد».
او درباره دعوت به تیم ملی اوکراین گفته بود:
«می‌دانستم باید آنجا باشم. می‌دانم کجا باید باشم. می‌دانم باید در تیم ملی حضور داشته باشم، چون در حال حاضر کارم را خیلی خوب انجام می‌دهم و به همین روند ادامه خواهم داد.»
عملکرد، نگرش و مجموعه توانایی‌های استپانوف نشان می‌دهد که او همچنان در مسیر پیشرفت قرار دارد. رؤیای انجام نخستین بازی ملی فقط به تعویق افتاده است. اینکه در آینده با پیراهن بایر لورکوزن به موفقیت برسد یا همچنان در اردیویسه بدرخشد، هنوز مشخص نیست؛ اما مسیر حرفه‌ای این مهاجم جوان تاکنون تجربه‌هایی را برایش رقم زده که فراتر از سن ۱۹ سالگی اوست.
- برچسب ها : آرتم استپانوف, اردیویزی, اوترخت, اوکراین, ستاره‌های آینده