ستاره جوان آکادمی بارسلونا با نمایش‌های درخشان خود، هانسی فلیک را به یاد فیلیپ لام، اسطوره بایرن مونیخ، انداخته است.
آخرین پدیده آکادمی بارسلونا در پستی غیرمنتظره خود را به فوتبال اروپا معرفی کرده است. ژاوی اسپارت، مدافع ۱۹ ساله‌ای که در اصل یک هافبک است و به دفاع راست منتقل شده، فصل را در سمت چپ خط دفاعی هانسی فلیک آغاز کرده و هرچه بیشتر نشان می‌دهد که می‌تواند در ترکیب اصلی بارسلونا جا بیفتد.
توانایی فنی بالا، قدرت کنترل ریتم بازی و پاس‌های خلاقانه، او را به نمونه‌ای کلاسیک از هافبک‌های پرورش‌یافته در لاماسیا تبدیل کرده است؛ اما انعطاف‌پذیری چشمگیر اسپارت باعث شده تا او را با فیلیپ لام، ستاره سابق بایرن مونیخ و تیم ملی آلمان، مقایسه کنند.
اسپارت در نخستین بازی خود در سطح بزرگسالان، در یک دیدار حساس لیگ قهرمانان اروپا به میدان رفت. او تابستان امسال همراه تیم زیر ۱۹ سال اسپانیا قهرمان اروپا شد و پس از بازگشت، در پست دفاع چپ عملکردی درخشان ارائه کرد.
شروع کار او امیدوارکننده بوده است، اما از پدیده جدید فلیک چه انتظاری می‌توان داشت؟
شروع مسیر
اسپارت که در پایتخت کاتالونیا متولد شده، از ابتدا یک بارسلونایی واقعی بوده است.
او در هشت‌سالگی به آکادمی مشهور بارسلونا پیوست و دوران رشد خود را به عنوان هافبک در کنار بازیکنانی مانند لامین یامال، پائو کوبارسی و مارک برنال سپری کرد. اسپارت در ۱۶سالگی و در حالی که به دلیل توانایی بازی در چند پست شناخته می‌شد، در لیگ جوانان یوفا برای تیم زیر ۱۹ سال به میدان رفت و بین پست‌های هافبک و دفاع راست جابه‌جا می‌شد.
پس از آنکه جولیانو بله‌تی هدایت تیم جوانان بارسلونا را بر عهده گرفت، اسپارت عمدتاً در پست دفاع راست به یکی از بازیکنان کلیدی تیم تبدیل شد؛ تیمی که در فصل ۲۰۲۵-۲۰۲۴ موفق شد سه‌گانه داخلی و اروپایی را به دست آورد.
فصل گذشته، اسپارت در پیروزی ۳ بر ۲ مقابل نیوکاسل یک گل زد و یک پاس گل داد و در رقابت‌های اروپایی نیز گل پیروزی‌بخش بارسلونا برابر پاری‌سن‌ژرمن را به ثمر رساند. مدت کوتاهی بعد، هانسی فلیک او را به تیم اصلی فراخواند.
اسپارت در هفته‌های ابتدایی فصل بیشتر روی نیمکت بود و در آستانه انجام نخستین بازی خود برای تیم بزرگسالان قرار داشت که دچار یک مصدومیت بدشانسی از ناحیه زانو شد. این آسیب‌دیدگی بیش از سه ماه او را از میادین دور کرد، اما فلیک مدت زیادی منتظر نگهش نداشت و خیلی زود فرصت اولین بازی رسمی در تیم اصلی را در اختیارش گذاشت.
جهش بزرگ
بارسلونا در بازی رفت مرحله یک‌هشتم نهایی لیگ قهرمانان اروپا در ماه مارس، در ورزشگاه سنت جیمز پارک با نتیجه یک بر صفر از نیوکاسل عقب بود که فلیک تصمیم گرفت به ستاره آکادمی خود فرصت بازی بدهد.
اسپارت در دقیقه ۸۸ جای رونالد آرائوخو، کاپیتان بارسلونا، وارد زمین شد و به‌خوبی از عهده فشار مسابقه برآمد. این مدافع ابتدا جو ویلاک را تا خط عرضی دنبال کرد و سپس با یک تکل توپ را پس گرفت و بلافاصله آن را به لامین یامال رساند. چند دقیقه بعد، بارسلونا گل تساوی را به ثمر رساند.
«وقتی دیدم قرار است وارد زمین شوم، نمی‌توانستم باور کنم. واقعاً از آن لحظه لذت بردم و احساسات زیادی داشتم.»
اسپارت پنج روز بعد، تمام ۹۰ دقیقه دیدار بارسلونا برابر سویا را که با پیروزی ۵ بر ۲ کاتالان‌ها در ورزشگاه نوکمپ همراه شد، بازی کرد. فشار تیم میهمان باعث شد زمان زیادی برای کار با توپ نداشته باشد و چند اشتباه نیز مرتکب شود، اما برای هر توپی که به سمتش می‌آمد جنگید و هرچه از بازی گذشت، اعتمادبه‌نفس بیشتری در زمان مالکیت توپ پیدا کرد.
او پس از آن دوباره به نیمکت برگشت و در ادامه فصل قهرمانی بارسلونا در لالیگا تنها چهار بار دیگر به میدان رفت، اما مشخص بود که فلیک او را زیر نظر دارد.
«برای یک بازیکن جوان مثل من، اعتماد مربی به من همه‌چیز بوده است. بابت آن بسیار سپاسگزارم. اعتماد او به من اجازه داده بدون فشار و با آرامش بازی کنم و همان‌طور که می‌دانم، فوتبال خودم را ارائه دهم.»
اسپارت تابستان امسال در مسابقات قهرمانی اروپا زیر ۱۹ سال، یکی از بهترین بازیکنان اسپانیا در خط میانی بود و نقش مهمی در قهرمانی این تیم در ولز ایفا کرد.
او با سهولت از بازیکنان حریف عبور می‌کرد، برای بازپس‌گیری توپ تلاش می‌کرد و با کیفیت بالایی توپ را به گردش درمی‌آورد و عملاً ریتم مسابقات را در اختیار داشت. اسپارت در دیدار نخست اسپانیا مقابل میزبان، با یک ضربه دقیق نخستین گل خود را برای این تیم به ثمر رساند تا اسپانیا ۷ بر صفر پیروز شود. او سپس در دقیقه ۱۲ نیمه‌نهایی مقابل کرواسی نیز گل نخست تیمش را زد.
اسپارت اغلب زمانی که توپ را دریافت می‌کرد، سرش را بالا می‌آورد و هر ۱۱ بازیکن حریف را در میدان دید خود می‌دید. چه با یک پاس عمقی و دقیق از مرکز زمین، چه با همکاری با یکی از هم‌تیمی‌ها برای نفوذ به پشت خط میانی و چه با یک حرکت سریع از میان مدافعان، او معمولاً راهی برای ایجاد یک موقعیت خطرناک پیدا می‌کرد.
اسپانیا در تمام این تورنمنت حتی یک گل هم دریافت نکرد و اسپارت نیز در تیم منتخب مسابقات قرار گرفت. او با آمادگی کامل به بارسلونا بازگشت تا فرصت خود را در تیم اصلی به دست آورد.
شرایط فعلی
اسپارت رسماً به تیم اصلی بارسلونا اضافه شد و پیراهن شماره ۱۲ را دریافت کرد. گفته می‌شود او حتی تعطیلات تابستانی خود را کوتاه کرد تا روند پیشرفت خود پس از مسابقات قهرمانی اروپا را حفظ کند. این تصمیم نتیجه داد و فلیک در تمام دیدارهای پیش‌فصل از او در پست دفاع راست استفاده کرد.
«اعتماد فلیک را احساس می‌کنم و می‌خواهم در تیم اصلی بمانم؛ باید از فرصت‌ها استفاده کنید. از زمان بازگشت از مسابقات قهرمانی اروپا، سعی کرده‌ام اینجا ۱۰۰ درصد توانم را بگذارم و نشان بدهم که به اینجا تعلق دارم و چه توانایی‌هایی دارم. فعلاً خوشحالم، اما فوتبال یک اتفاق روزبه‌روز است و همچنان با تمام توان تلاش خواهم کرد تا اینجا بمانم.»
اسپارت در دیدار دوستانه مقابل بیرمنگام از ابتدا به میدان رفت. او در زمان مالکیت توپ آرام و مسلط بود و زمانی که تیم حاضر در چمپیونشیپ تلاش می‌کرد از جناح کناری حمله کند یا وارد محوطه جریمه شود، به‌خوبی بازیکن مقابلش را مهار می‌کرد.
چه زمانی که به عنوان یک مدافع کناری معکوس به داخل زمین می‌آمد و چه زمانی که از مرکز زمین ریتم بازی را کنترل می‌کرد، جابه‌جایی روان او بین این نقش‌ها توجه فلیک را جلب کرد. سرمربی بارسلونا پس از آن مسابقه گفت اسپارت «به ما نشان داده که یک بازیکن در سطح بالا است».
دفاع راست یکی از نقاط مشکل‌دار بارسلونا بوده است. منابع مالی این باشگاه در تابستان صرف جذب بازیکنانی مانند رودری، آنتونی گوردون و کریم آدیمی شد و در نتیجه، ژول کنده و ژوائو کانسلو تنها گزینه‌های طبیعی دیگر برای این پست بودند.
با این حال، برخلاف انتظار، اسپارت برای پر کردن جای خالی دفاع راست به کار گرفته نشده است. او در هر چهار بازی بارسلونا در لالیگا تا اینجای فصل در پست دفاع چپ به میدان رفته و جای آلخاندرو بالده را گرفته است.
اسپارت در دیدار مقابل الچه عملکرد قدرتمندی داشت و نخستین پاس گل خود را نیز ثبت کرد؛ او با یک پاس قطری توپ را به فرمین لوپز در نزدیکی محوطه جریمه رساند تا این بازیکن گل پایانی پیروزی ۵ بر صفر بارسلونا را به ثمر برساند.
چهار روز بعد، او مقابل اتلتیک بیلبائو نیز نمایش جسورانه‌ای ارائه کرد. اسپارت در نبردهای فیزیکی حاضر بود، در شکل‌گیری حملات نقش داشت و گاهی با حرکت به مرکز زمین تلاش می‌کرد موقعیت ایجاد کند. یک ارسال عالی از سوی او، رافینیا را در موقعیتی مناسب داخل محوطه جریمه قرار داد، اما ضربه سر این بازیکن برزیلی به تیر دروازه برخورد کرد و اسپارت از ثبت یک پاس گل دیگر بازماند.
خوان گارسیا، دروازه‌بان بارسلونا، پس از پیروزی ۲ بر صفر مقابل اتلتیک درباره عملکرد دفاعی اسپارت گفت:
«ژاوی اسپارت فوق‌العاده است.»
فلیک نیز درباره نمایش او در دفاع چپ گفت:
«ژاوی اسپارت باورنکردنی است. از چیزی که در دفاع چپ از او می‌بینم بسیار راضی هستم و حتی کمی از نحوه بازی‌اش در این پست متعجب شده‌ام. او همیشه تمرکز بالایی دارد. بازیکنی باکیفیت است و در موقعیت‌های یک‌به‌یک دفاعی، عملکردی در بالاترین سطح دارد. از او بسیار خوشحالم. البته مانند همه بازیکنان، هنوز جای پیشرفت دارد.»
اسپارت چند روز بعد بار دیگر با رافینیا همکاری کرد. او با حرکت به نیم‌فضا، پاس سریعی به کاپیتان بارسلونا داد و رافینیا نیز با فرار به سمت دروازه گل تساوی را در پیروزی ۵ بر ۲ مقابل رایو وایکانو به ثمر رساند.
نقاط قوت
توانایی اسپارت در خواندن بازی، جای‌گیری مناسب و آگاهی بالا هنگام مالکیت توپ، از مهم‌ترین نقاط قوت او در دوران حضورش در آکادمی بارسلونا بوده است. همین ویژگی‌ها باعث شد او گزینه مناسبی برای بازی در پست دفاع راست باشد؛ جایی که به مرور به بازیکنی قابل اعتماد در فاز دفاعی و هجومی تبدیل شده است.
این بازیکن جوان هرگز از درگیری‌های فیزیکی فرار نمی‌کند و برای بازپس‌گیری توپ، به‌طور مستقیم مقابل وینگرهای حریف قرار می‌گیرد و سپس تلاش می‌کند با یک پاس سریع بازی را به سمت جلو ببرد.
او یک مدافع کناری کلاسیک نیست که دائماً برای نفوذ از کناره‌ها پیش برود؛ در عوض، به دنبال ترکیب‌های کوتاه و حرکت از کانال‌های داخلی است یا با دریبل به سمت محوطه جریمه پیش می‌رود و سپس هم‌تیمی خود را در موقعیت مناسب قرار می‌دهد.
«می‌توانم نوع متفاوتی از مدافع کناری باشم؛ بازیکنی که به جای بازی به عنوان وینگ‌بک، می‌تواند از مرکز زمین با هم‌تیمی‌هایش ارتباط برقرار کند.»
پاس‌های او چه در خط میانی و چه در پست دفاع کناری، خطرناک است و با تصمیم‌های سریع به حفظ ریتم بالای بازی کمک می‌کند.
انعطاف‌پذیری اسپارت نیز چشمگیر بوده است؛ بازیکنی که ابتدا از هافبک به دفاع راست منتقل شد و سپس در آغاز این فصل در دفاع چپ به میدان رفت.
پائو کوبارسی، مدافع بارسلونا، در گفت‌وگو با روزنامه مارکا درباره او گفت:
«همه شما آن را دیده‌اید؛ او با توپ فوق‌العاده است، می‌تواند در دفاع کناری و خط میانی بازی کند و… همیشه این کار را به بهترین شکل انجام می‌دهد.»
نقاطی که نیاز به پیشرفت دارد
اسپارت در ۱۹سالگی همچنان از نظر فیزیکی در حال پیشرفت است و این موضوع در نخستین بازی‌های او در لالیگا یکی از نگرانی‌های اصلی به نظر می‌رسید؛ چرا که گاهی در برخورد با بازیکنان حریف تحت تأثیر قدرت بدنی آنها قرار می‌گرفت. اگرچه پس از بازگشت از تعطیلات تابستانی قدرتمندتر و آماده‌تر به نظر می‌رسد، اما هنوز بازیکنی در حال پیشرفت است.
اسپارت در رده‌های پایه فرصت بیشتری برای انتخاب پاس‌های خطرناک از مناطق عقب زمین داشت، اما مقابل تیم‌های لالیگایی که پرس شدید انجام می‌دهند، نشانه‌هایی از دستپاچگی هنگام مالکیت توپ نشان داده و گاهی پاس اشتباهی انتخاب کرده است؛ یا توپ را به هدف موردنظر نرسانده یا آن را به هم‌تیمی‌ای داده که خود تحت فشار قرار داشته است.
او همچنان در حال تطبیق با سرعت فوتبال در بالاترین سطح است و ممکن است در مسابقات بزرگ به نقطه آسیب‌پذیر بارسلونا تبدیل شود؛ به‌خصوص در پست دفاع راست، جایی که اگر در انجام وظایفش دچار مشکل شود، بارسلونا می‌تواند فضای بیشتری در اختیار حریف قرار دهد.
مقایسه با فیلیپ لام
تغییر پست، رویکرد هجومی و تسلط او بر توپ باعث شده است اسپارت با فیلیپ لام، اسطوره بایرن مونیخ و تیم ملی آلمان، مقایسه شود.
فلیک تابستان امسال درباره اسپارت گفت:
«وقتی بازی ژاوی را می‌بینم، اعتمادبه‌نفس او با توپ را خیلی دوست دارم. او من را به یاد فیلیپ لام می‌اندازد، چون می‌تواند در پست شماره ۶ یا پست شماره ۲ بازی کند. دوست دارم او را هم در زمان مالکیت توپ و هم بدون توپ ببینم.»
لام نیز دوران حرفه‌ای خود را در پست دفاع چپ آغاز کرد و سپس در سمت راست خط دفاعی درخشید؛ پیش از آنکه پپ گواردیولا او را به یک هافبک تبدیل کند. یواخیم لوو، سرمربی وقت تیم ملی آلمان که فلیک نیز دستیارش بود، همین مسیر را ادامه داد و در بخش عمده‌ای از رقابت‌های درخشان آلمان در جام جهانی ۲۰۱۴ از لام در خط میانی استفاده کرد.
با توجه به کنترل عالی توپ، توانایی کنترل جریان بازی و انعطاف‌پذیری تاکتیکی اسپارت، به نظر می‌رسد فلیک امیدوار است از او بازیکنی چندمنظوره برای استفاده در پست‌های مختلف بسازد و نشانه‌های اولیه نیز امیدوارکننده بوده است.
آینده اسپارت چه خواهد بود؟
اسپارت در هر دقیقه از چهار بازی نخست بارسلونا در لالیگا در این فصل حضور داشته است، اما فلیک مراقب بود فشار زیادی به او وارد نکند و در پیروزی چهارشنبه شب بارسلونا مقابل فاینورد در لیگ قهرمانان، او را روی نیمکت نشاند.
احتمالاً این رویکرد حساب‌شده ادامه خواهد داشت تا اسپارت به تدریج خود را با فشار و دشواری‌های یک فصل کامل در بالاترین سطح فوتبال وفق دهد. او در ترتیب انتخاب بازیکنان برای پست دفاع چپ از بالده جلو زده است، اما فلیک در اواسط هفته نشان داد که همچنان به کانسلو برای بازگشت به این پست اعتماد دارد.
اسپارت ماه گذشته گفته بود:
«فعلاً خوشحالم، اما فوتبال یک اتفاق روزبه‌روز است و همچنان با تمام توان تلاش خواهم کرد تا اینجا بمانم. رسیدن به اینجا بسیار دشوار است، اما چیزی که واقعاً سخت است، ماندن در اینجاست؛ چون بازیکنان این تیم استانداردهای بسیار بالایی تعیین کرده‌اند.»
«در نهایت، این بارسلوناست؛ بهترین تیم جهان، و انتظارات هر روز در بالاترین سطح قرار دارند.»
«هیچ‌وقت نمی‌توانید گارد خود را پایین بیاورید.»
اینکه اسپارت در نهایت به‌طور دائمی در دفاع چپ باقی بماند، به دفاع راست بازگردد یا در خط میانی بازی کند، هنوز مشخص نیست؛ اما هوش تاکتیکی و توانایی بازی در چند پست، گزینه‌های ارزشمندی را در اختیار هانسی فلیک قرار می‌دهد.
- برچسب ها : بارسلونا, ژاوی اسپارت, ستاره‌های آینده, فلیپ لام, لالیگا