لید: گیوای زخییل، هافبک جوان فاینورد، با شروعی درخشان در فصل ۲۷-۲۰۲۶ به یکی از استعدادهای مورد توجه فوتبال اروپا تبدیل شده است. عملکرد چشمگیر او در لیگ هلند و درخشش در رقابت‌های اروپایی، احتمال انتقال این بازیکن به لیگ برتر انگلیس را افزایش داده؛ جایی که آرسنال و چلسی از جمله باشگاه‌های علاقه‌مند به جذب او معرفی شده‌اند.
سیر تکامل جدید ترین استعداد فوتبال هلند
موفقیت گیوای زخییل یک‌شبه به دست نیامده است. این هافبک در اوت ۲۰۲۳، پس از پنج سال حضور در آکادمی فاینورد، در ۱۹سالگی به تیم بزرگسالان این باشگاه راه یافت. او نخستین بازی خود را زیر نظر آرنه اسلوت انجام داد، اما در ابتدا فرصت چندانی برای بازی منظم در اختیارش قرار نگرفت.
تا ژانویه ۲۰۲۵، زخییل تنها ۱۱ بار در اردیویسه، لیگ برتر فوتبال هلند، به میدان رفته بود. به همین دلیل، فاینورد تصمیم گرفت برای کمک به پیشرفت او، این هافبک را به‌صورت قرضی به اسپارتا روتردام بفرستد؛ باشگاهی که زخییل بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۸، به مدت شش سال، در رده‌های پایه آن حضور داشت. این انتقال فرصتی فراهم کرد تا او طی دوره‌ای چهارماهه، به‌طور مستمر در فوتبال بزرگسالان بازی کند.
زخییل در ۱۳ بازی برای اسپارتا روتردام، در سه گل نقش مستقیم داشت. همین عملکرد زمینه‌ساز انتقال قرضی او به اوترخت شد؛ تیمی که در فصل ۲۶-۲۰۲۵ اردیویسه به مقام چهارم رسید و سهمیه حضور در لیگ اروپا را کسب کرد. زخییل زیر نظر رون یانس در ورزشگاه خالگن‌وارد پیشرفت چشمگیری داشت و در ۵۰ بازی در تمامی رقابت‌ها، روی هم ۲۰ گل و پاس گل به نام خود ثبت کرد.
یانس در پایان فصل به روزنامه «دی تلگراف» گفت: «از نظر من، او می‌تواند به بازیکنی در سطح بالا تبدیل شود. قطعاً فکر می‌کنم که می‌تواند در فاینورد به جایگاه واقعی خود برسد. او شایسته دریافت فرصت است.»
خاویر فان‌برونکهورست که از اواسط ژوئن جانشین روبین فان‌پرسی روی نیمکت فاینورد شد، این فرصت را در اختیار زخییل قرار داد و حتی از این بازیکن ۲۲ساله به‌عنوان «آینده فوتبال هلند» یاد کرد.
با این حال، ممکن است آینده زخییل خارج از کشورش رقم بخورد. گزارش‌ها حاکی از آن است که آرسنال و چلسی به جذب این هافبک علاقه‌مند هستند؛ انتقالی که با توجه به ویژگی‌های فنی و روند پیشرفت او، می‌تواند زمینه‌ساز درخشش در لیگ برتر انگلیس شود.
تحول در سبک بازی
یانس در اوترخت با قرار دادن زخییل در نقش هافبک شماره ۸ با وظایف هجومی‌تر، بهترین استفاده را از توانایی‌های او برد. این نقش به زخییل آزادی بیشتری می‌داد تا به محوطه جریمه حریف نفوذ کند. او که پیش‌تر بیشتر در کنترل ریتم بازی نقش داشت، به‌تدریج به مهره‌ای خطرناک در فاز هجومی تبدیل شد؛ روندی که اوج آن در بهار رقم خورد.
زخییل در سه مسابقه متوالی اردیویسه برابر گو اهد ایگلز، پی‌اس‌وی آیندهوون و تلستار گلزنی کرد. او همچنین در دیدار تیم زیر ۲۱ سال هلند مقابل نروژ در مرحله انتخابی رقابت‌های قهرمانی اروپا، دو گل به ثمر رساند.
این هافبک جوان به بازیکنی تبدیل شده بود که می‌توانست جریان مسابقات را تغییر دهد. توانایی او در پیدا کردن فضا بین خطوط دفاعی حریف و تمام‌کنندگی دقیق از زوایای مختلف، باعث شد فاینورد دیگر نتواند استعدادش را نادیده بگیرد.
مهم‌تر از همه، زخییل سرانجام از نظر ذهنی و رفتاری به بلوغ بیشتری رسیده بود. احتمالاً اگر در فصل ۲۴-۲۰۲۳ با فان‌پرسی، اسطوره فوتبال هلند که در آن مقطع هدایت تیم زیر ۱۹ سال فاینورد را بر عهده داشت، دچار اختلاف نمی‌شد، می‌توانست زودتر پیشرفت کند.
زخییل در دسامبر سال گذشته در گفت‌وگو با شبکه NOS درباره آن دوره توضیح داد: «آن زمان با تیم اصلی تمرین می‌کردم، اما باید در لیگ جوانان اروپا برای تیم زیر ۱۹ سال بازی می‌کردم. واقعاً می‌خواستم برای تیم بزرگسالان به میدان بروم. نمی‌دانستم چطور باید با این شرایط کنار بیایم و در آن گروه کمی دردسرساز شده بودم. او [فان‌پرسی] حدود سه بار با من صحبت کرد، اما نمی‌توانستم رفتارم را کنترل کنم. این شرایط برای یک مربی خوشایند نیست. بابت آن عذرخواهی کردم.»
متقاعد شدن برای ماندن در فاینورد
وقتی زخییل در تابستان به فاینورد بازگشت، دیگر خبری از فان‌پرسی نبود. مهاجم سابق منچستریونایتد و آرسنال در ژانویه ۲۰۲۵ هدایت تیم اصلی فاینورد را بر عهده گرفته بود، اما تنها ۱۶ ماه در این سمت دوام آورد. او در نهایت پس از آنکه فاینورد در نخستین فصل کامل حضورش روی نیمکت، با اختلاف ۱۹ امتیاز نسبت به قهرمان اردیویسه، پی‌اس‌وی آیندهوون، به کار خود پایان داد، از سمتش برکنار شد.
فاینورد برای جبران این فاصله به سراغ چهره‌ای آشنا رفت. فان‌برونکهورست که بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ یک قهرمانی اردیویسه و دو قهرمانی متوالی جام حذفی هلند را برای این باشگاه به ارمغان آورده بود، مسئولیت هدایت تیم را بر عهده گرفت.
با این حال، زخییل در ابتدا مطمئن نبود که تغییر سرمربی بتواند شرایط او را در ورزشگاه د کویپ بهبود ببخشد. در همین زمان، علاقه جدی باشگاه لیل فرانسه به جذب او نیز توجه این هافبک را به انتقالی احتمالی جلب کرده بود.
لیل چند پیشنهاد برای جذب زخییل ارائه کرد که آخرین آن‌ها ۱۷ میلیون یورو ارزش داشت. این بازیکن نیز تمایل زیادی به پذیرفتن پیشنهاد باشگاه فرانسوی نشان داده بود.
زخییل ماه گذشته در گفت‌وگو با نشریه «فوتبال اینترنشنال» گفت: «این موضوع کاملاً جدی بود. در آن مقطع، از نظر ورزشی احساس می‌کردم انتقال به آنجا برایم بهتر است.»
با این حال، فاینورد حاضر نشد با جدایی او موافقت کند. فان‌برونکهورست استعداد زخییل را تشخیص داده بود و برای این بازیکن جوان نقشی کلیدی در برنامه‌هایش در نظر داشت.
زخییل در نخستین مسابقه فصل فاینورد، مقابل تیم سابقش اسپارتا روتردام، ۹۰ دقیقه کامل بازی کرد و پاس گل تنها گل مسابقه را نیز داد. او با حرکتی سریع وارد محوطه جریمه شد و توپ را به عقب فرستاد تا لوچیانو والنتِه از فاصله نزدیک دروازه را باز کند.
فان‌برونکهورست در گفت‌وگو با ESPN هلند درباره وضعیت این بازیکن اظهار داشت: «وقتی به اینجا آمدم، ذهن او هنوز کاملاً درگیر باشگاه نبود و بیشتر به انتقال فکر می‌کرد. اما وقتی تمرین کردنش را در جلسات ابتدایی دیدید، متوجه کیفیتی می‌شوید که در اختیار دارد. از همان ابتدا گفتم که این بازیکن باید در فاینورد بماند.»
تبدیل شدن به ستاره‌ای در اروپا
زخییل همچنان یکی از مهره‌های ثابت ترکیب فان‌برونکهورست است. او در هر ۹ مسابقه ابتدایی فاینورد در اردیویسه و همچنین در دو بازی نخست این تیم در لیگ قهرمانان اروپا مقابل بارسلونا و کومو، در ترکیب اصلی حضور داشته است.
این هافبک در همین مدت پنج گل زده و چهار پاس گل در لیگ هلند ثبت کرده است. درخشش او در پیروزی پرگل ۵ بر ۲ مقابل اس‌سی کامبور، که با زدن دو گل همراه بود، یکی از نمایش‌های برجسته‌اش به شمار می‌رود. فاینورد نیز با شروعی بدون شکست، به صدر جدول رقابت‌ها صعود کرده است.
زخییل پس از عملکرد درخشانش در ماه اوت، به‌درستی عنوان بهترین بازیکن ماه اردیویسه را به دست آورد. در آن ماه، هیچ بازیکنی در این رقابت‌ها به اندازه او گل نزد؛ زخییل با سه گل، در کنار ثبت هفت شوت در چارچوب، از این نظر نیز بهترین آمار را در اختیار داشت.
لاسه شونه، هافبک سابق آژاکس، از جمله افرادی است که عملکرد این بازیکن را تحسین کرده‌اند. او به ESPN گفت: «زخییل بیشتر وارد محوطه جریمه حریف می‌شود و در بازی‌اش قاطعیت بیشتری پیدا کرده است. اگر تا پایان فصل به همین شکل بازی کند، دیگر فقط لیل به دنبال جذب او نخواهد بود، بلکه چند باشگاه بزرگ‌تر نیز برای به خدمت گرفتنش اقدام خواهند کرد.»
اعتمادبه‌نفس زخییل در زمین نیز کاملاً مشهود است. گل او در پیروزی ۳ بر ۲ فاینورد مقابل کومو، یکی از بهترین نمونه‌های این ویژگی بود. در شرایطی که فاینورد با یک گل عقب بود، زخییل پس از دریافت پاس والنتِه در پشت محوطه جریمه، با چرخشی سریع خود را در موقعیت شوت‌زنی قرار داد و ضربه‌ای مهارنشدنی را روانه دروازه کرد.
حتی در شکست سنگین ۵ بر ۱ فاینورد مقابل بارسلونا نیز او پیوسته تلاش می‌کرد توپ را در اختیار بگیرد و در جریان بازی تأثیرگذار باشد. فاینورد برای شناخت توانایی‌های این بازیکن نیازی به هشدار شونه نداشت؛ مسئولان باشگاه به‌خوبی می‌دانستند که زخییل ظرفیت درخشش در بالاترین سطح فوتبال اروپا را دارد و برای حفظ او نیز دست به اقدام زده‌اند.
این باشگاه در ۱۷ سپتامبر، قرارداد زخییل را تا سال ۲۰۲۹ تمدید کرد. دِوی ریگو، مدیر فنی فاینورد، در بیانیه رسمی باشگاه گفت: «به او افتخار می‌کنیم. کاملاً مشخص است که زخییل احساس تعلق زیادی به فاینورد دارد و مصمم است در اینجا به موفقیت برسد. این اتفاق طبیعتاً لحظه‌ای بسیار خوشایند برای ماست.»
زخییل نیز فعلاً فکر جدایی از ورزشگاه د کویپ را کنار گذاشته است. او درباره تمدید قراردادش گفت: «بسیار خوشحالم و بیش از هر چیز، قدردان هستم. از اعتمادی که فاینورد به من دارد، سپاسگزارم. احساس می‌کنم به اینجا تعلق دارم و می‌دانم که هنوز می‌توانم پیشرفت قابل‌توجهی داشته باشم. برای اتفاقات آینده لحظه‌شماری می‌کنم. این قرارداد برای من شخصاً نشانه‌ای ارزشمند از قدردانی باشگاه است، اما ما در کنار هم به دنبال دستاوردهای بسیار بیشتری هستیم. هدفمان همین است. مسئولیت این مسیر را احساس می‌کنم و با خوشحالی آن را می‌پذیرم.»
نخستین گام‌ها در تیم ملی هلند
زخییل به‌سرعت در حال تبدیل شدن به یکی از چهره‌های اصلی دوره جدید فاینورد است و ممکن است به‌زودی جایگاه مشابهی در تیم ملی هلند نیز پیدا کند.
خاوی، سرمربی تازه‌منصوب‌شده تیم ملی هلند، برای نخستین وقفه بازی‌های ملی فصل، این هافبک را برای اولین بار به تیم بزرگسالان دعوت کرد. او پس از تماشای پیروزی ۵ بر صفر فاینورد مقابل اوترخت از نزدیک، تصمیم گرفت زخییل را در فهرست بازیکنانش قرار دهد.
خاوی درباره دعوت از این بازیکن ۲۲ساله گفت: «او بازیکن خوبی است و استعداد و کیفیت زیادی دارد. بدون توپ نیز به‌خوبی حرکت می‌کند. از نظر فنی بازیکن خوبی است و او را می‌پسندم. به همین دلیل در فهرست تیم قرار گرفته است.»
زخییل در دو فهرست نخست تیم ملی هلند برای رقابت‌های لیگ ملت‌های اروپا حضور نداشت، اما سرانجام در تساوی ۲ بر ۲ مقابل یونان در شهر تسالونیکی، به‌عنوان بازیکن تعویضی نخستین بازی ملی خود را انجام داد.
هلند در آن مسابقه با نتیجه ۲ بر ۱ عقب بود که زخییل ۱۳ دقیقه پیش از پایان وقت قانونی وارد زمین شد. او با تلاش برای اجرای یک ضربه برگردان، نقشی مهم در شکل‌گیری گل تساوی تیمش داشت؛ ضربه‌اش پس از برخورد به مدافع حریف، در مسیر تیجانی رایندرز قرار گرفت تا این بازیکن با یک ضربه والی گل دوم هلند را به ثمر برساند. با این حال، فرصت چندانی در اختیار زخییل نبود تا توانایی‌هایش را به‌طور کامل به نمایش بگذارد.
خاوی سه روز بعد، در دیدار خانگی مقابل صربستان، فرصت بیشتری به او داد. زخییل در ۳۳ دقیقه حضورش در زمین، به‌عنوان هافبکی آزاد در میانه میدان عملکرد چشمگیری داشت. او ۲۲ پاس از ۲۴ پاس خود را به مقصد رساند، ۱۵ بار با توپ پیشروی کرد، سه بار توپ را بازپس گرفت و در دو نبرد برای تصاحب توپ پیروز شد.
هلند در نهایت با نتیجه ۲ بر ۱ به پیروزی رسید و خاوی پس از پایان مسابقه، به‌طور ویژه از زخییل تمجید کرد: «زخییل بازی فوق‌العاده‌ای انجام داد. او می‌تواند به بازیکنی بسیار مهم برای تیم تبدیل شود. شخصیت لازم را دارد.»
چشم‌انداز حضور در لیگ برتر انگلیس
احتمالاً زمان زیادی طول نخواهد کشید تا زخییل از سطح فاینورد فراتر برود. استعداد او به‌اندازه‌ای است که بتواند در یکی از پنج لیگ معتبر فوتبال اروپا تأثیرگذار ظاهر شود و حتی ممکن است لیگ برتر انگلیس بهترین مقصد برای ادامه دوران حرفه‌ای‌اش باشد.
علاقه احتمالی میکل آرتتا به جذب این هافبک چندان تعجب‌آور نیست. سرمربی آرسنال به بازیکنانی با توانایی فنی بالا و قدرت حفظ توپ زیر فشار حریف علاقه دارد؛ هافبک‌هایی که بتوانند به تیمش در کنترل جریان بازی کمک کنند. زخییل از این نظر می‌تواند در کنار بازیکنانی مانند مارتین اودگارد، برونو گیمارش، دکلان رایس و مارتین زوبیمندی گزینه‌ای مناسب برای خط میانی آرسنال باشد.
ویژگی‌های ترکیبی و متفاوت زخییل می‌تواند گزینه تاکتیکی دیگری در اختیار آرتتا قرار دهد؛ بازیکنی که هم در گردش توپ و خلق موقعیت مؤثر است و هم تهدیدی جدی برای دروازه حریف به شمار می‌رود. او می‌تواند در کسری از ثانیه از فشار بازیکنان حریف خارج شود و به‌طور طبیعی به دنبال ارسال پاس رو به جلو است. خونسردی او هنگام تصمیم‌گیری نیز فراتر از چیزی است که معمولاً از بازیکنی در این سن انتظار می‌رود.
در چلسی نیز به‌راحتی می‌توان تصور کرد که زخییل در کنار مویسس کایسدو در مرکز خط میانی عملکرد موفقی داشته باشد. حضور او می‌تواند انتقال توپ به بازیکنانی مانند کول پالمر، مورگان راجرز و ژوائو پدرو را سرعت ببخشد و با نفوذهای هوشمندانه‌اش، قدرت هجومی چلسی را افزایش دهد.
با این حال، یک پرسش مهم درباره آینده او در لیگ برتر انگلیس وجود دارد: آیا زخییل از نظر فیزیکی آمادگی لازم برای رقابت در این سطح را دارد؟
او در خواندن جریان بازی و تشخیص خطر توانایی بالایی دارد، اما در تکل‌زنی چندان قدرتمند نیست و گاهی در نبردهای فیزیکی بر سر توپ، مقابل حریفان کم می‌آورد. برای موفقیت در فضای پرفشار و بی‌رحم لیگ برتر، لازم است از نظر بدنی قوی‌تر شود و توانایی بیشتری در انجام وظایف دفاعی و درگیری‌های فیزیکی پیدا کند.
البته زخییل در تیم ملی هلند الگوهای مناسبی برای پیشرفت در این زمینه دارد. او در این باره گفت: «هنوز جوان هستم. می‌توان ویژگی‌های رهبری را در بازیکنانی مانند دنزل دومفریس و ویرژیل فان‌دایک دید. سعی می‌کنم از آن‌ها یاد بگیرم، چون در نهایت می‌خواهم به بازیکنی با چنین ویژگی‌هایی تبدیل شوم.»
جاه‌طلبی و فروتنی را نیز باید به فهرست بلندبالای ویژگی‌های مثبت این هافبک اضافه کرد. زخییل می‌تواند برای هر باشگاه بزرگی بازیکنی ارزشمند باشد و اگر روند فعلی پیشرفتش را ادامه دهد، احتمال شکل‌گیری رقابتی جدی میان باشگاه‌های بزرگ برای جذب او در سال ۲۰۲۷ وجود خواهد داشت.
- برچسب ها : آرسنال, چلسی, ستاره‌های آینده, فاینورد, گیوای زخییل, لیگ برتر, نقل و انتقالات