مهاجم فرانسوی در ابتدای دوران حرفه‌ای خود با چالش‌های مختلفی روبه‌رو شد، اما اکنون به یکی از کامل‌ترین بازیکنان هجومی فوتبال جهان تبدیل شده است.
زمانی که مایکل اولیسه در المپیک ۲۰۲۴ پاریس درخشش خیره‌کننده‌ای داشت، تیری آنری درباره او گفته بود: «هنوز چیزی ندیده‌اید! این فقط شروع کار است.» به نظر می‌رسد پیش‌بینی اسطوره فوتبال فرانسه کاملاً درست بوده است.
اولیسه طی دو سال گذشته، چه در بایرن مونیخ و چه در تیم ملی فرانسه، سطح بازی خود را به شکل چشمگیری ارتقا داده و اکنون حضورش در جمع بازیکنان کلاس جهانی، امری بدیهی به نظر می‌رسد.
آنری پیش‌تر درباره این بازیکن گفته بود:
«خیلی کم پیش می‌آید بازیکنی مانند مایکل پیدا کنید.»
اولیسه از آن دسته بازیکنانی است که می‌تواند هواداران را از روی صندلی‌هایشان بلند کند؛ حتی زین‌الدین زیدان را نیز وادار کرده تا در کنار زمین از شدت هیجان وارد ماجرا شود.
زیدان درباره واکنش عجیب و هیجان‌زده خود پس از گل اولیسه مقابل بلژیک در لیگ ملت‌های اروپا گفته بود:
«کمی مسخره بود.»
اولیسه در آن مسابقه توپ را دست‌کم ۱۵ یارد داخل نیمه زمین خودی دریافت کرد، چند بازیکن را پشت سر گذاشت و با ضربه‌ای تماشایی گل پیروزی فرانسه را در دقایق پایانی به ثمر رساند.
زیدان در توضیح واکنش خود گفت:
«وقتی دیدم از یک مدافع عبور کرد، با خودم گفتم: گل می‌زند. با تمام وجود تشویقش می‌کردم، چون عاشق این نوع بازیکنان هستم. او یک استعداد فوق‌العاده است. وقتی بازی می‌کند، می‌خواهد هواداران را سرگرم کند.»
«اما موضوع فقط این نیست. او درک بسیار خوبی از بازی دارد، حرکات حریف را پیش‌بینی می‌کند و می‌داند چه زمانی باید حمله کند و چه زمانی عقب بیاید.»
از این نظر، اولیسه تقریباً مهاجم ایده‌آلی است؛ بازیکنی که بدون توپ سخت تلاش می‌کند و در عین حال، زمانی که توپ را در اختیار دارد، بازی را به شکلی باورنکردنی آسان جلوه می‌دهد.
با این حال، مسیر رسیدن او به این سطح همیشه به همین اندازه ساده نبوده است. شاید هیچ‌گاه درباره استعداد و پتانسیل کلاس جهانی او در سالهای کودکی تردیدی وجود نداشت، اما ویژگی‌های شخصیتی خاص اولیسه در مقطعی به یک نگرانی جدی تبدیل شده بود.
شخصیتی متفاوت
اولیسه در لندن از پدری نیجریه‌ای و مادری فرانسوی-الجزایری متولد شد و استعداد او در فوتبال از همان سالهای نخست زندگی کاملاً مشهود بود.
مایکل ریچاردز، مربی سابق او در هایز اند ییدینگ، درباره اولیسه گفته بود:
«او حتی در شش‌سالگی هم یک فوتبالیست باورنکردنی بود. تماشای بازی او مثل تماشای یک اسکیت‌باز در زمین فوتبال بود؛ آن‌قدر نرم و روان حرکت می‌کرد.»
این مهاجم بااستعداد، تکنیکی و در عین حال غیرخودخواه، خیلی زود توجه باشگاه‌های بزرگ لندن را به خود جلب کرد، اما از همان ابتدا مشخص بود که شخصیت متفاوتی دارد.
بر اساس گزارش‌هایی از رسانه‌های انگلیسی، اولیسه به والدینش گفته بود حاضر نیست در تست چلسی شرکت کند، مگر اینکه اجازه داشته باشد پیراهن محبوب منچستریونایتد خود را بپوشد.
با وجود این رفتار، چلسی به دلیل استعداد فوق‌العاده او تصمیم گرفت اولیسه را به خدمت بگیرد. با این حال، رفتارهای گاه سرکشانه او در طول هفت سال حضورش در این باشگاه در نهایت باعث شد چلسی در سال ۲۰۱۶ او را کنار بگذارد.
بر اساس گزارش‌های متعدد، اولیسه بازیکن بدی نبود، اما کار کردن با او دشوار بود. پس از آنکه دوران حضورش در منچسترسیتی نیز خیلی زود به پایان رسید، نگرانی جدی درباره این موضوع شکل گرفت که شاید این استعداد جوان هرگز نتواند به تمام ظرفیت‌های خود برسد.
شان کانلون، مربی و مربی سابق اولیسه در مجموعه «We Make Footballers»، درباره آن دوران گفته بود:
«یادم می‌آید به او گفتم: تو حالا ۱۴ سالهای و چهار سال دیگر می‌خواهی ۱۸ ساله باشی و کاری کنی هر کسی که به تو باور نداشت، پشیمان شود. کنار گذاشته شدن از چلسی و سیتی بخش مهمی از چیزی بود که او را تغییر داد و به بازیکنی که امروز می‌بینیم تبدیل کرد، چون بعد از آن سرش را پایین انداخت و روی کارش تمرکز کرد.»
نقطه عطف در ردینگ
اولیسه در سال ۲۰۱۷، پس از شش ماه دوری از فوتبال، به ردینگ پیوست و در این باشگاه توانست مسیر حرفه‌ای خود را دوباره پیدا کند. با این حال، رفتار سرد و بی‌تفاوت او همچنان گاهی مشکل‌ساز بود.
ژوزه گومس، سرمربی وقت ردینگ، از همان نخستین باری که اولیسه را در تیم زیر ۱۶ سال دید، قصد داشت او را به تیم اصلی اضافه کند، اما با این تصمیم مخالفت شد.
گومس در این باره گفته بود:
«مدیران آکادمی باشگاه به من گفتند که او در کلاس‌ها شرکت نمی‌کند و نسبت به درس‌هایش بسیار بی‌مسئولیت است. آنها می‌گفتند اگر او را به تیم اصلی ببرم، برای سایر بازیکنان آکادمی الگوی بدی خواهد بود، چون به تعهدات تحصیلی خود در برنامه‌ای که برایش تعیین شده بود، عمل نمی‌کرد.»
«چلسی هم به همان دلیلی که برخی افراد در ردینگ می‌خواستند او را کنار بگذارند، او را کنار گذاشت؛ چون در کلاس‌ها شرکت نمی‌کرد و به درس‌هایش توجه نداشت.»
با این حال، گومس تسلیم نشد و همچنان اصرار داشت که اولیسه باید به تیم بزرگسالان اضافه شود.
او گفت:
«به مدیران آکادمی گفتم این پسر نمی‌خواهد ریاضی‌دان یا مهندس شود؛ او می‌خواهد فوتبالیست باشد و فوتبال در خون اوست.»
نگرانی اصلی گومس این بود که آیا اولیسه می‌تواند از نظر فیزیکی با فوتبال چمپیونشیپ کنار بیاید یا نه؛ لیگی که از نظر فیزیکی حتی از لیگ برتر نیز خشن‌تر و سخت‌تر است.
گومس مدعی شد:
«او به این دلیل از سیتی جدا شده بود که هم‌تیمی‌هایش او را مسخره می‌کردند. بازوهای ضعیفی داشت و پسرهای انگلیسی از نظر بدنی قوی بودند. وقتی مربی بدنساز از آنها می‌خواست شنا بروند، او خیلی سخت می‌توانست این کار را انجام دهد و هم‌تیمی‌هایش مسخره‌اش می‌کردند. او احساس تحقیر کرد و باشگاه را ترک کرد.»
«اما من برنامه‌ای برای آماده کردن او جهت نخستین بازی‌اش در چمپیونشیپ طراحی کردم و به بازیکنانم گفتم در تمرینات هنگام تکل زدن مقابل او کوتاه نیایند تا یاد بگیرد فوتبال حرفه‌ای واقعاً چگونه است.»
«مایکل شکایت می‌کرد و گریه می‌کرد، چون هم‌تیمی‌هایش فشار زیادی به او وارد می‌کردند. او در آن زمان دلیلش را درک نمی‌کرد. اما به او گفتم اگر بتواند یک هفته این رفتارهای دفاعی هم‌تیمی‌هایش را بدون گریه تحمل کند، او را به تیم دعوت خواهم کرد.»
«و همین کار را کردم. او را به تیم دعوت کردم، چون مشخص بود قرار است بازیکنی متفاوت باشد. به‌تدریج فرصت بازی بیشتری به او دادم تا اینکه در حالی که هنوز نوجوان بود، به بازیکن ثابت تیم تبدیل شد.»
پاسخ اولیسه در زمین فوتبال
البته ساده‌انگارانه است اگر تصور کنیم اولیسه پس از رسیدن به تیم اصلی ریدینگ دیگر با هیچ مانعی روبه‌رو نشد. او در ادامه مسیر نیز با چالش‌هایی مواجه شد و رسیدن به بالاترین سطح فوتبال برایش یک‌شبه اتفاق نیفتاد.
اولیسه ابتدا باید در لیگ برتر و با پیراهن کریستال پالاس خودش را ثابت می‌کرد تا تصمیم بایرن مونیخ برای پرداخت ۶۰ میلیون یورو، معادل حدود ۵۰.۸ میلیون پوند، برای جذب بازیکنی که فصل قبل با مشکلات عضلانی دست‌وپنجه نرم کرده بود، توجیه شود.
او نه‌تنها این کار را انجام داد، بلکه فراتر از انتظار ظاهر شد.
هری کین شاید در حال حاضر یکی از مدعیان اصلی کسب توپ طلای امسال باشد، اما فصل گذشته در آلمان، به معنای واقعی کلمه، بازیکنی بهتر از اولیسه وجود نداشت. او سپس در جام جهانی نیز درخشید و رکوردی را در زمینه پاس گل به نام خود ثبت کرد که پیش از آن در اختیار پله بود.
ورود به تیم ملی فرانسه نیز برای اولیسه بدون چالش نبود. زمانی که نخستین بار برای «خروس‌ها» به میدان رفت، هنوز به زبان فرانسوی تسلط کاملی نداشت؛ مسئله‌ای که برای بازیکنی با شخصیتی درون‌گرا، شرایط را دشوارتر می‌کرد.
رایان شرکی پیش از جام جهانی درباره اولیسه گفته بود:
«او کسی است که دوست دارد تنها باشد.»
با این حال، اولیسه در میان هم‌تیمی‌ها و مربیانش محبوبیت زیادی دارد.
تیری آنری، سرمربی سابق تیم زیر ۲۳ سال فرانسه، درباره شخصیت او گفته بود:
«او نگاه خاص خودش را به فوتبال و زندگی دارد. به همین دلیل است که گاهی افراد نمی‌توانند او را خارج از زمین درک کنند. اما او آدم دوست‌داشتنی و بسیار خوبی است. خارج از زمین زیاد حرف نمی‌زند، اما وقتی توپ را در اختیار دارد، از طریق بازی‌اش خیلی خوب ارتباط برقرار می‌کند.»
اولیسه که به خاطر مصاحبه‌های دشوار و کم‌حرفی‌اش شناخته می‌شود، خودش نیز بارها تأکید کرده که همیشه ترجیح داده با عملکردش در زمین فوتبال صحبت کند؛ رویکردی که بدون شک ریشه در تجربه‌های دوران حضورش در آکادمی‌ها و سوءتفاهم‌هایی دارد که درباره شخصیت او شکل گرفته بود.
کانلون در این باره گفته بود:
«گاهی مردم درک نمی‌کنند که برای بازیکنانی که استعداد فوق‌العاده‌ای دارند، شرایط می‌تواند سخت باشد، چون استعداد زیاد نیز مشکلات خاص خودش را به همراه دارد. مسیر مایکل کامل و بی‌نقص نبوده، اما فکر می‌کنم همین موضوع به او کمک کرده است.»
«ممکن است کمی ساکت باشد، اما او فردی متواضع و بسیار مؤدب است. شنیده‌ام برخی از هم‌تیمی‌هایش او را «راک‌استار» صدا می‌کنند. او شخصیت بسیار خاص و منحصربه‌فردی دارد.»
مایکل اولیسه چه در داخل زمین و چه خارج از آن، بازیکنی متفاوت است. مهم‌تر اینکه او هنوز تنها ۲۴ سال دارد و این می‌تواند فقط آغاز مسیر باشد.
بهترین روزهای دوران حرفه‌ای اولیسه شاید هنوز از راه نرسیده باشند.
- برچسب ها : بایرن مونیخ, بوندسلیگا, تیم ملی فرانسه, ردینگ, کریستال پالاس, لیگ برتر, مایکل اولیسه